Arama Motoru Nedir? Nasıl Çalışır?

176
Arama Motoru Nedir? Nasıl Çalışır?

Arama Motoru Nedir ?

Arama motoru nedir?; Kullanıcıların bilgi almak veya bir sonuç bulmak için sorgu girmelerini sağlayan ve bu sorgulara göre sonuçlar listeleyen bilgisayar programıdır. Bu programlar ile  bilgisayarınız içinde bir dosya klasör arayabileceğiniz gibi, çevrim içi yani internet üzerinde Google, Yahoo gibi web siteleri ile sınırsız bilgi araması da yapabilirsiniz. Sonuçlar programları kodlayan kişilerin belirlediği algoritmaları kullanarak kullanıcıya en alakalı sonuçları getirmeyi hedeflemektedir.

Arama Motoru Çeşitleri

Bir çok kişi için arama motoru sadece Google olabilir. Ancak SEO uzmanları için arama motoru çeşitleri çok daha farklıdır. Sadece Google, Bing veya Yandex gibi internette site bulabileceğiniz arama motorları değildir;

Site İçi Arama Motorları

Site içi arama motorları; Web siteleri içinde bulunan ve arama yapıldığında sadece o site içeriklerini listeleyen arama motorlarıdır. Eskiden çok fazla sayfadan oluşan karışık haber veya forum sitelerinde kullanılırken günümüzde neredeyse tüm web sitelerinde site içi arama motoru bulunur. En büyük site içi arama motoru Youtube’dur.

Site içi arama motorları kullanıcılara sağladığı kolaylık açısından ve paralelinde de SEO açısından faydalıdır.

Dizin Siteleri

Dizin siteleri; İnternetin ilk dönemlerinde yaygınlaşan ve sadece kategorilere göre web sitelerini indeksleyip listeleyen sitelere dizin sitesi denilmektedir. Bu dizin siteleri kayıt işlemini genelde site sahiplerinin başvuruları ile gerçekleştirirler. Siz sitenizi kayıt ettikten sonra dizin yöneticisi bilgilerinizi kontrol edip sitenizi onaylar ve dizin sitesinde listelenmeye başlarsınız. Listelenme ise günümüz arama motorlarının aksine site başlığı ve site adresi ile sınırlıdır. Yine de dizin sitelerini küçümsememek gereklidir. Çünkü Google bile uzun yıllar dünyanın en büyük dizini olan DMOZ‘dan faydalanmıştır. Dizin siteleri backlink için eskisi kadar etkili değildir. Fakat yerel SEO açısından önemlidir.

DMOZ dünyanın en büyük arama diziniydi ve bir kaç yıl önce yayın hayatına son verdi.

Cihaz ve Program İçindeki Arama Motorları

Bu konuda en çok kullanılan işletim sistemleri içinde bulunan arama motorlarıdır. Bu arama motorları bilgisayar içindeki dosya, klasör, görselleri bulabilir, gruplayabilir ve özelliklerine göre sıralayabilir. Ayrıca bilgisayarlarda kullanılan iş programlarının çoğunda da arama yapmaya yardımcı arama motorları bulunmaktadır. Örneğin Outlook programında mailleriniz içinde arama yapabileceğiniz bir arama motoru vardır.

Bununla birlikte güncel mobil cihazlarda sesli arama yapabileceğiniz asistan uygulamaları SEO’nun geleceği ve uzun kuyruklu anahtar kelimelerin öneminin artmasının önemli bir sebebidir.
Arama Motoru Nedir
Arama Motoru Nedir

Arama Motorları Nasıl Çalışır ?

Arama motorları ve çeşitlerini öğrendiğimize göre sıra arama motorlarının nasıl çalıştığına geldi. Tabi ki burada bizi ilgilendiren web sitelerini ve içeriklerini arayıp bulabileceğimiz büyük arama motorlarının ortak çalışma prensiplerinden bahsedeceğim.

Arama motorları aranılan sorgular ile alakalı web sitesi, video, görsel, haber, makale gibi sonuçları karşımıza çıkaran siteler olsa da bunun dışında çok önemli bir işlevleri daha vardır. “Veri toplama ve düzenleme” İnternet ağındaki milyarlarca web sitesinin içeriğini okuyup gerektiğinde kullanabilmek için kendi veri tabanına kayıt ederler.

SEO Uzmanı arama motorlarını çok iyi anlayıp kendini onlara anlatabilmelidir.

Arama motorlarının 3 ana işlevi bulunur:

1- Tarama: Arama motorları tarama işlemleri için bot dediğimiz örümcek yazılımlardan faydalanır. (Google Bot Nedir?) Bu botlar hiç durmadan çalışır ve çevrim içi web sitelerinin hepsini dolaşarak sitelerin içeriklerini incelerler.

2- Dizine Ekleme: Tarama işlemi sırasında bulunan içeriği depolayıp düzenledikten sonra arama motoru dizinine eklenip eklenmemesine karar verirler ve eklenmesi gereken içerikleri dizine eklenmesi için arama motoruna gönderirler. (Sayfada hata varmı, kopya içerik mi, yönlendirme mevcut mu, güvenlikle ilgili bir sorun varmı vb. gibi kriterlere göre)

3- Sıralama: Bir kullanıcının yapmış olduğu arama sorgusu sonucunda sorguyla alakalı en iyi içerikleri sıralayarak kullanıcıya sunarlar.

Arama Motorlarının Tarama İşlemi

Arama motoru botları tarama işlemi yeni oluşturulmuş veya güncellenmiş içerikleri bulabilmek için kesintisiz bir şekilde çalışır. Botlar içindeki en ünlüsü tabiki Googlebot‘tur. Botlara örümcek (Spider) veya tarayıcıda denmektedir. Bot bir siteye geldiğinde site içinde bulunan tüm sayfaları, görselleri, pdf veya videoları tarar. Bu işlemi yapmasını sağlayan kabaca site içinde kullanılan linklerdir. Site sahipleri veya SEO uzmanları botlara yardımcı olabilmesi için site haritaları kullanabilir. Ayrıca robots.txt dosyası yardımıyla botlara yol gösterir. Eğer sitenizde robots.txt veya site haritası kullanmıyorsanız botlar sitenizde erişebileceği tüm içeriğe erişerek arama motorlarına gönderirler.

Botlar web sitelerini belli aralıklarla yeniden ziyaret ederler. Bu aralıklar sitenizin güncellenme süresine bağlı olarak değişir.

Siteniz Google’da Kayıtlı Mı ?

Bir web sitesinin Google’a kayıtlı olup olmadığını öğrenmenin en basit yolu Google arama kutusuna site:alanadiniz.com şeklinde arama yapmak olacaktır.

Arama Motorlarının Dizine Ekleme İşlemi

Botlar tarafından ziyaret edilen tüm web siteleri arama motorlarının dizinine eklenir. Bu dizin yani veritabanı milyarca sayfayı kapsar. Sitelerin içeriği ne olursa olsun dizine eklenmesinde bir sorun olmaz. Yalnız şöyle bir durum vardır ki bir web sayfasının dizine eklenmiş olması arama sonuçlarında gösterileceği anlamı taşımaz.

Arama Motorlarının Sıralama İşlemi

Bir kullanıcı her hangi bir arama motorunda arama yaptığında, arama motoru kendisine özgü algoritması ile aranan kelimelere en uygun ve alakalı içeriğe sahip web saylarını kullanıcı için sıralar. Bir çok Seocu web sayfalarının bu sıralamalarda en üstte çıkması için çalışır.

Aslında arama motoru kullanıcının aramasında görmek istediği sonuçları umut ederek sıralar. Yani bilinçli veya bilerek yapılan bir sıralama değildir. Çünkü arama motorları bir kelimenin taşıdığı anlamın ne olduğunu sizin benim gibi algılayamaz. Bu yönde ilerleyip yapay zeka teknolojilerine geçilse de bu teknolojiler günümüzde emekleme aşamasına bile gelememiş fakat çok hızlı büyüyen teknolojilerdir. Bunu tam anlamıyla anlatabilmek için şöyle bir örnek verebiliriz; Bir kullanıcı elma kelimesini arattığında burada kast ettiği elma

  • Bir meyve olabilir
  • Bir teknoloji firmasının adı olabilir (Apple)
  • Bir hikaye kitabının adı olabilir
  • Bir isim olabilir

Peki elma nedir? Arama motoru buna nasıl bir cevap vermeli?

Google dahil hiç bir arama motoru elmanın ne olduğu bilmiyor. Sadece bu kelimeleri aratan kişilerin ilgilendikleri siteleri dikkate alarak bunlar olabilir şeklinde bir sıralamayı kullanıcılara listeliyor. Bu konuyu ayrı bir makalede irdeleyeceğim.

Siteyi Arama Motorlarından Gizlemek

Web sitenizi en azından robots.txt dosyalarını okuyup komutları dikkate alan arama motorlarına eklememelerini söyleyebilirsiniz. Fakat robots.txt dosyasını dikkate almayan bir çok arama motoru bulunmaktadır. Aşağıdaki kodu Robots.Txt dosyanıza ekleyerek tüm arama motoru botlarına sitenizi kapatabilirsiniz.

User-agent: *
Disallow: /

Neden Google 

Arama Motorları
Arama Motorları

Özellikle SEO reklamlarında da pek sık karşılaşılan Google’da 1. Sıra Garantili” gibi tetikleyici ama gerçekçi olmayan mesajlardan da anlaşılacağı gibi sanki Google’dan başka arama motoru yokmuş gibi bir ortam vardır. SEO çalışmalarınında neredeyse tamamında Google’da 1. sıra veya Google’da 1. sayfa şeklinde hedefler koyulmaktadır. Hiç Yandex’te 1. Sıra Garantili SEO diye bir reklam gördünüz mü? Ben görmedim ve sizinde gördüğünüzü pek sanmıyorum.

Her şey Google ve bunun açıklaması yani cevabı çok basit ülkemiz arama motoru pazarının %92’sine sahip. Geri kalan %8’lik kısım ise Yandex, Bing ve diğer arama motorları tarafından paylaşılmaktadır. Üstelik Google web siteleri dışında, görsel, harita ve Youtube ile video aramaları kategorilerinde de çok büyük pazar payına sahip.

2018 Verilerine Göre Dünya Geneli Arama Motorları Kullanım Oranları

Google: %91.77
Microsoft (Bing): %2.79
Yahoo: %2.06
Baidu: %1.49
Yandex: %0.47’
Diğer Arama Motorları: %1.41

Umarım Arama Motoru Nedir? Sorusunun cevabını açıklaya bildim. Aşağıdaki yorum bölümünü kullanarak sorularınızı iletebilir yorum yapabilirsiniz.

 Arama Motorları Seo Yapılmadan Web Sitelerini Anlamıyor mu? 

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here